Collegium Romanum

Budynek postawił Grzegorz XIII papież i oddał jezuitom, aby w nim umieścili kolegium, jakie założył św. Ignacy przy placu Margana. Od założyciela budowy, nazywają go czasami Uniwersytetem Gregoryańskim. Jest tu od 1300—1509 uczniów. Kurs nauk jest kompletny, zacząwszy od gramatyki a kończąc na birecie doktorskim z teologii i filozofii. Kolegium zostaje pod zupełnym zarządem jezuitów, którzy tu wykładają nauki darmo i utrzymują najzdolniejszych profesorów. Przy tym Kollegium jest Muzeum Kircherowskie, założone przez jezuitę Kirchera; oraz obserwatoryum astronomiczne, w którym króluje słynny ojciec Secchi, jezuita, astronom.

bramy Piła

Przy tym obserwatorium jest sala zwana Museo Copcruicano-Roniaiia, (muzeum Kopernika). Są tu zebrane wszystkie pamiątki naukowe dotyczące Kopernika, jak oto sztychy, portrety, jego dzieła wydane, i wszystkie prace w polskim języku w ostatnich czasach ogłoszone, a dotyczące jego osoby. W sali prowadzącej z Kolegium do kościoła św. Ignacego są: Portrety: 1. Stanisława Warszewickiego, co z prałata Gnieźnieńskiego został jezuita. 2. Barcina Lanterny. jezuity, którego Szwedzi zabili. 3. Jana Kazimierza (króla Polskiego), w stroju kardynalskim, który tu mieszkał jako jezuita. 4. X. Szmigielskiego, jezuity, autora dwóch dzieł o bóstwie Jezusa Chrystusa i o lichwie. Pomiędzy rokiem 1820—1830 słynął z wykładów w Kolegium Romanum «. Dmowski, polak, jezuita, autor dzieła filozoficznego w dwóch tomach i innych.

bramy Piła